|
Hipermetropi
Gözün normalden kısa,
korneanın eğriliğinin yani kırıcılığının az olması ya da
her ikisinin bir arada bulunması sebebiyle, görüntü sarı
noktanın arkasında oluşur. Göz içinde bulunan lens;
şeklini değiştirerek (akomodasyon) kırıcılığını arttırır
ve görüntüyü sarı nokta üzerine taşımaya çalışır.
Hipermetropi eğer lensin telafi edebileceği sınırlarda
ise, kişi uzağı da, yakını da görebilir veya uzağı
görür, yakını bulanık görür. Bu sırada lensin şekil
değiştirebilmesi için göz içindeki minik kaslar çok
çalıştığından; gözde çabuk yorulma hissi, göz ağrısı ve
baş ağrısı ortaya çıkar. Lensin şekil değiştirme
kabiliyeti, çocukluk ve gençlikte çok iyi olmasına
karşın yaş ilerledikçe azalır ve kişi önce yakını sonra
da uzağı seçemez hale gelir.
Miyopi ve hipermetropi, sferik yani küresel camlar
kullanılarak düzeltilir.
Astigmatizma
Astigmatizma, çoğu kez
korneadaki şekil bozukluğuna bağlıdır ve basitçe
anlatmak gerekirse korneanın yumurta biçiminde
olmasıdır. Bu durum iki eksende farklı kırılmaya yol
açar, örneğin bir eksende numara 1 ve diğer eksende 3
ise aradaki fark astigmatizma sonucudur ve
astigmatizmanın değeri 3-1=2 dir. Astigmatizma, bulanık
veya gölgeli (çift) görmeye sebep olur. Düzeltilmesinde
silindirik camlar kullanılır.
Presbiyopi
Hipermetropi ile
karıştırılır, ancak bu durum, gözü bozuk olmayan
insanlarda da ortaya çıkan, lensin yaşlanmasına bağlı
yakını görememe olayıdır. Öyle ki lensin şekil
değiştirerek yakına odaklama yapabilmesi için belli bir
esnekliğe sahip olması gerekir. Yaş ilerledikçe, lens bu
esnekliğini kaybeder. Presbiyopinin başlangıç yaşları
40-45 arasıdır. Hipermetroplarda bu durum daha erken
gelişir. Miyoplar, gözlüklerini çıkararak daha iyi
okuyabildiklerini farkederler.
Doktor gözlük numaralarını
nasıl tespit eder?
Günümüzde gözlük
numaraları, otorefraktometre denilen cihazlarla otomatik
olarak ölçülebilmektedir. Ancak bu ölçümler hasta ile
denemesi yapılmadan verilemez. Bu işlem için de
otoforopter adı verilen cihazlar kullanılır. Bu cihazlar
sayesinde numaralar hızla saptanır. Ölçümler iki aşamalı
yapılmalıdır. Önce göze herhangi bir damla
damlatılmaksızın numaralar ölçülür. Daha sonra
sikloplejik dediğimiz, göz bebeğini büyüten ve lensin
etrafındaki kasları gevşeten bir damla uygulanır ve
etkisini göstermesi için yaklaşık 40 dakika beklenir. Bu
sayede lensin akomodasyon yaparak numaraların yanlış
ölçülmesine yol açması önlenir.
Gözlük reçetelerindeki
sayılar ne anlama geliyor?
Gözlük numaraları eğer
astigmat yoksa tek, astigmat varsa 3 değişik değer ile
ifade edilir. İlki sferik cam değeri, ikincisi
astigmatik cam değeri üçüncüsü bu astigmatik camın
yerleştirileceği eksendir. (+) işareti hipermetropiyi
düzeltmekte kullanılan konveks camları ; (-) işareti
miyopiyi düzeltmekte kullanılan konkav camları ifade
eder.
Düzensiz (İrregüler)
astigmatizma nedir?
Korneadaki şekil
bozukluğundan kaynaklanan görme kusuru sferosilindirik
camlarla düzeltilebiliyorsa düzenli astigmattan,
düzeltilemiyorsa düzensiz yani irregüler astigmattan söz
edilir. Düzensiz astigmatizma, genellikle başka bir
hastalık sonucu oluşur (keratokonus, korneada skar vs).
Bu hastalar yarı sert gaz geçirgen kontakt lens
kullanımından fayda görebilirler ve görüşleri artabilir.
Uzak ve yakın için iki ayrı
gözlük kullanmak istemiyorum?
Progressif dediğimiz özel
camlarla, uzak ve yakın için gözlük değiştirmek zorunda
kalmazsınız. Ancak bu camlar diğerlerine göre daha
pahalı camlardır ve bir alışma dönemi gerektirir.
Gözlüklerimi taktığımda
başım döner gibi oluyor, yürürken boşluğa basar gibi
oluyorum?
Gözlük camlarının,
özellikle yüksek numaralı ve astigmatik camların,
görüntülerde distorsiyon yapma özelliği vardır. Çocuklar
ve gençler bu görüntüye hemen adapte olabilirken yaş
ilerledikçe adaptasyon zorlaşır. Adaptasyon süresi
kişiden kişiye değişir. Öncelikle gözlüklere alışmayı
deneyin, çünkü bu numaralar en keskin gördüğünüz
numaralardır. Alışamazsanız doktorunuz numaraları
düşürecektir ancak bu görme keskinliğinden de bir miktar
fedakarlık anlamına gelir. Tabii bütün bunlar,
gözlüklerin verilmesinde ya da yapılmasında bir hata
yoksa geçerlidir. Şüpheniz varsa gözlüklerinizi
doktorunuza ölçtürebilirsiniz.
Göz tembelliği nedir?
Gözde belirli bir hastalık
olmaksızın ve gözlükle tam düzeltmeye rağmen, görme
keskinliği tam seviyeye ulaşmıyorsa, gözde “tembellik”
ya da “ambliyopi” var denir. En sık olarak şaşılığa ya
da iki göz arasında kırma kusuru farkına bağlı olarak
ortaya çıkar. Erken çocukluk yaşlarında teşhis edilip,
tedavi edilirse, görme seviyesi artabilir. Erişkin
yaşlarda, etkin bir tedavi yapmak mümkün değildir.
Tedavisi için "Çocukta Göz Hastalıkları" kısmını
inceleyiniz.
Miyopi hastalığı nedir?
Bazı yüksek numaralı
miyopik hastalarda, problem sadece gözlük numaralarından
ibaret değildir. Numaralar, 10-30 gibi yüksek olabilir.
Bununla birlikte, bu hastaların retina tabakaları da
zayıf olduğu için, görme düşük seviyede kalabilir (bkz.
Retina Hastalıkları). |
